Omawialiśmy już Google pod kątem web usability, dziś czas na kolejne wyszukiwarki. 'Pod nóż' idą Netsprint i Wirtualna Polska. Użyteczność ich stron z wynikami wyszukiwania komentuje dla Bluerank Robert Drózd z WebAudit.
CZY FAKTYCZNIE ODPOWIADAJĄ?
Wirtualna Polska i NetSprint używają podobnych haseł reklamowych: "Inni odsyłają, my odpowiadamy", "Znajdź odpowiedź. Najszybciej". Jednak strony wyników wyszukiwania nie potwierdzają tych sloganów. Ponieważ obie wyszukiwarki są podobne - skupię się na NetSprincie.
Zamiast teoretycznych rozważań nad heurystykami, spróbujmy zrealizować prosty scenariusz - i to z tych przewidzianych zapewne przez twórców wyszukiwarki. Jedziemy do Krakowa, szukamy hoteli w tym mieście. Wpiszemy więc np. hotel kraków.
Co ujrzymy? Niebieską powódź linków. Większą część wyników wyszukiwania zajmują linki sponsorowane i boksy reklamowe. Powyżej tzw. zgięcia, czyli na ekranie bez konieczności przewijania nie widzimy żadnych wyników organicznych! Pojawią się one dopiero po przewinięciu ekranu w dół. Zalew linków sponsorowanych każe zadać pytanie: czy to jest jeszcze wyszukiwarka, czy stoisko z płatną reklamą?
NetSprint stosuje archaiczny model prezentacji takich linków. Nie odróżniają się one znacząco od wyników organicznych, łatwo więc o pomyłkę i potraktowanie ich jak zwykłych wyników.
Problem jest jeszcze bardziej uciążliwy na kolejnych stronach wyników. Przewijamy stronę w dół i klikamy "Następna". Zobaczymy... ten sam ekran co wcześniej! Linki sponsorowane się przecież nie zmieniły, zmieniły się tylko wyniki organiczne, które znajdują się poniżej zgięcia.
Dziwi trochę niefrasobliwa gospodarka powierzchnią ekranu. Co widzimy powyżej zgięcia w kilku ważnych wyszukiwarkach?
NetSprint: 4 linki sponsorowane, 3 boksy, żadnych wyników organicznych.
Plus link do bazy firm, o którym później.
Google: 3 linki sponsorowane, 5 boksów, 4 wyniki organiczne.
Onet: 3 linki sponsorowane, 4 boksy, 3 wyniki organiczne.
Jak widać, Google i Onet potrafiły zmieścić tyle samo reklam i jeszcze pozostawić miejsce na linki organiczne.
Ale chwileczkę. Czy przypadkiem nie o to chodziło? Szukam odpowiedzi na temat krakowskich hoteli i Netsprint od razu proponuje mi ich oferty. Ano nie. Linki sponsorowane nie są weryfikowane pod względem zgodności z zapytaniem. Szukając hoteli w Krakowie zobaczymy takie propozycje jak "Warsztaty młodych Project Menadżerów", "Promocje, Okazje, Wyprzedaże", "Wakacje, urlop, wycieczki". Ich związek z tematem jest daleki, a ktoś, kto szuka konkretnie hoteli uzna je po prostu za śmieci. To oczywiście nie jest problem wyłącznie NetSprintu. Podobnie w Google mogę wykupić boksy na zupełnie niezwiązane hasła. Ale tam poza boksami mam do dyspozycji wyniki organiczne.
Jak to można poprawić? Trzeba zadbać o wyróżnienie sekcji, które mają różny charakter. NetSprint stara się to robić stosując interlinie, różną wielkość tekstu oraz grafiki informacyjne. Kłopot w tym, że takie wyróżnienie zajmuje za dużo miejsca - brakuje go na wyniki organiczne - czyli to, co powinno być "głównym produktem" wyszukiwarki.
Rozwiązanie nasuwa się samo - należy odważniej wykorzystać kolory - tło, obramowanie, tekst.
Integracja z bazą firm
Celowo pominąłem to, co widzimy na samym początku wyników wyszukiwania, czyli linki do bazy firm. Ta funkcja wydaje się pasować tu idealnie, wszak jedno kliknięcie dzieli nas od danych na temat 204 krakowskich hoteli. Niestety tylko w teorii. Wyniki zaczerpnięte z "Panoramy Firm" nie są w żaden sposób uporządkowane. A pierwszy wynik w ogóle dezorientuje, gdy widzimy "Warszawa, ul. Ciołka 12"... Krakowski hotel w Warszawie? Nie, baza przeszukuje firmy i publikuje ich siedziby, a nie adresy hoteli. Jaki pożytek dla turysty z takich wyników.
Można też zadać sobie takie pytania:
- dlaczego kliknięcie Kraków, przeszukaj bazę firm dla: "hotel" daje nam zupełnie inne wyniki niż przejście do zakładki "Firmy" dla zapytania "hotel kraków"?
- czy jeśli szukam hotelu w Krakowie, pragnę zaraz poszukać hotelu w Białymstoku lub Opolu? Jaki jest sens listy rozwijanej z nazwami miast?
- po co wyszukiwarka proponuje mi zapamiętać "moją lokalizację", gdy szukam hotelu - prawdopodobnie w innym mieście? I co się stanie, gdy ją zapamiętam? Za każdym razem, gdy wpiszę "hotel", zobaczę wyniki dla Krakowa?
Link telefoniczny
Nad linkami sponsorowanymi widzimy jeden, samotny link telefoniczny. Samo hasło ginie pomiędzy bazą firm i linkami sponsorowanymi. Problem dotyczy też samego numeru. Numer 0-800 Polacy kojarzą jako "bezpłatny", ale tylko w przypadku telefonii stacjonarnej. Co się stanie, gdy zadzwonię z komórki, albo Skype? Takie pytania zadawać mogą klienci. I NetSprint nie rozwiązuje tych dylematów. Napis "link telefoniczny" prowadzi tylko do oferty handlowej. Owszem, po najechaniu na hasło (bo nie na link!) zobaczymy dymek z informacją o tym, że numer jest bezpłatny. Ile osób się domyśli, że tak trzeba zrobić? I czy jest on bezpłatny dla wszystkich?
Wygląda na to, że skopiowano po prostu schemat usługi z zagranicznych wyszukiwarek.
Jak to można poprawić? Na przykład umieścić link telefoniczny w boksie. Tam znajdzie się miejsce na hasło, numer, ale i krótką informację w rodzaju: "Połączenie darmowe z dowolnego rodzaju telefonu, Skype i VOIP". O ile to oczywiście prawda. Moja komórka po wpisaniu (dosłownym) numeru 0 800 *** *** informuje mnie, że "połączenie z wybranym numerem nie jest dozwolone"...
Jak pokazać kontekst?
Zmieńmy zapytanie - niech zostanie sam "kraków". Tu dopiero można się zdziwić. 1/2 ekranu zajmuje streszczenie artykułu z Wikipedii - oraz dodatkowe linki. Jako redaktora Wikipedii cieszy mnie promowanie w wyszukiwarce wolnej encyklopedii. Ale tutaj - podobnie jak poprzednio - notka z Wikipedii spycha wyniki organiczne z pierwszego ekranu.
Bardzo ciekawym i pożytecznym pomysłem było użycie stron ujednoznaczniających Wikipedii do prezentacji różnych znaczeń zapytania: "Czy chodziło Ci o: Kraków [okręt] Kraków [utwór literacki] itd.".
NetSprint chce nam pokazać wiele linków kontekstowych wobec zadanego zapytania: Wikipedia, aktualności, zdjęcia, encyklopedia, inne znaczenia słowa. Zapomniano chyba jednak o tym, że to jest tylko kontekst. Człowiek korzystający z wyszukiwarki zasobów WWW liczy na znalezienie stron internetowych. Tymczasem obecnie kontekst wysuwa się na pierwszy plan. To zupełne pomieszanie priorytetów. Jeszcze nie obejrzałem, jakie są najlepsze strony o Krakowie, a już mam oglądać galerię?
Trudno tu o konkretne rozwiązanie. Da się jednak zauważyć, że przy zachowaniu głównej kolumny i liniowego jej przebiegu nie ma wielkiego pola manewru. NetSprint powinien zastanowić się nad układem trójkolumnowym, na który jest miejsce w standardowej dziś rozdzielczości 1024x768 i wyższych. Wtedy:
- wyniki są w głównej kolumnie, która zajmuje 60% ekranu
- kontekst taki jak linki do bazy firm, dodatkowe znaczenia, inne rodzaje wyszukiwań - kolumna boczna: 20% ekranu
- boksy reklamowe - jak obecnie kolumna skrajnie boczna: 20% ekranu.
Podsumowując, stwierdzić muszę, że wyniki wyszukiwania Netsprint.pl są archaiczne, chaotyczne i nie wspierają celów użytkowników.
Jak wynika z raportów publikowanych na ranking.pl, udział wejść z obu wyszukiwarek systematycznie spada. Jeszcze w styczniu 2007 było to 6,4% dla WP i 0,3% dla Netsprint. W maju już tylko 4,6% i 0,1%. Te dane pokazują jasno, że wyszukiwarkom tym nie udaje się utrzymać użytkowników. Nie możemy tego spadku wyjaśnić jedynie rosnącą popularnością Google. Również konstrukcja wyników wyszukiwania ma na niego wpływ.
Serdecznie dziękując Panu Robertowi za obszerny komentarz, przypominamy jednocześnie, że zagadnienie widoczności linków telefonicznych poruszane już było na łamach bloga. Osoby szczególnie zainteresowane tym tematem odsyłamy zatem także do wcześniejszych naszych notek.
--
Aneta Mitko
